Wat is Borderline

Bij Borderline Persoonlijkheids Stoornis denken veel mensen gelijk aan een 'gek' of een
'raar' iemand. Toch heeft bij mij nog niemand me gek genoemd, of raar genoemd...
Borderliners zijn er namelijk heel erg knap in om maskers voor te zetten, niet te tonen hoe
ze zich echt voelen.

Het is moeilijk om uit te leggen wat Borderline inhoudt, omdat het vreselijk veel inhoudt.
Bovendien zijn de mensen met Borderline, precies dat. Eerst mensen, met elk hun eigen
karaktereigenschappen, wensen, verlangens, gewoontes, gedrag, en daarnaast hebben ze
de persoonlijkheidsstoornis. De kenmerken van de persoonlijkheidsstoornis zijn echter ook
zo divers en er hoeven maar vijf van aanwezig te zijn, waarbij het niet uitmaakt welke vijf.
Er zijn dus zeer veel verschillende combinaties van symptomen mogelijk en daarmee zeer
veel verschillende uitingen van deze aandoening. Bedenk ook dat niet iedereen de symptomen
die aanwezig zijn, deze symptomen in dezelfde mate hebben. Sommige mensen hebben
sterkere mate van het ene symptoom, andere mensen hebben weer sterkere mate van het
andere symptoom.

Ik zal hier beginnen met wat de DSM IV TR erover zegt. De DSM IV TR is het handboek
wat psychiaters gebruiken om een diagnose te stellen. (Schuine text: mijn vertaling)

"Borderline is een diepgaand patroon van instabiliteit in intermenselijke relaties, zelfbeeld en
affecten en van duidelijke impulsiviteit, beginnend in de vroege volwassenheid en tot uiting
komend in diverse situaties zoals blijkt uit vijf (of meer) van de volgende:

    1. Krampachtig proberen te voorkomen om feitelijk of vermeend in de steek gelaten
      te worden. N.B.: Reken hier niet het suïcidale of automutilerend gedrag toe,
      aangegeven in criterium 5. Verlatingsangst, doodsbang verlaten te worden en
      alles wat je maar kan verzinnen doen om dit te voorkomen.
    2. Een patroon van instabiele en intense intermenselijke relaties gekenmerkt door
      wisselingen tussen overmatig idealiseren en kleineren. Het ene moment is iemand
      helemaal geweldig, het andere moment is diegene vreselijk. Dit geldt
      overigens niet alleen voor mensen, maar voor alles, ook hobbies en huisdieren
      bijvoorbeeld.
    3. Identiteitsstoornis: duidelijk en aanhoudend instabiel zelfbeeld of zelfgevoel. Moeite
      met weten wat je nou precies wilt, wie je bent, hoe je bent, wat je leuk vindt
      en wat niet.
    4. Impulsiviteit op ten minste twee gebieden die in potentie betrokkene zelf kunnen
      schaden (bijvoorbeeld geld verkwisten, sex, misbruik van middelen, roekeloos
      autorijden, vreetbuien). NB.: Reken hier niet het suïcidale of automutilerend gedrag
      toe, aangegeven in criterium 5.
    5. Recidiverende suïcidale gedragingen, gestes of dreigingen, of automutilatie.
      Zelfmoordgedachtes, dreigingen of pogingen en zelfbeschadiging of pijniging.
    6. Affectlabiliteit als gevolg van duidelijke reactiviteit van de stemming (bijvoorbeeld
      periodes van intense somberheid, prikkelbaarheid of angst meestal enkele uren
      durend en slechts zelden langer dan een paar dagen. Stemmingswisselingen tussen
      extreem heftige emoties.
    7. Chronisch gevoel van leegte. Iets willen doen, maar nergens zin in hebben, niet
      voor elkaar krijgen ergens aan te beginnen of door te zetten, eenzaamheid,
      emotie-loosheid, enz.
    8. Inadequate, intense woede of moeite kwaadheid te beheersen (bijvoorbeeld frequente
      driftbuien, aanhoudende woede of herhaaldelijk vechtpartijen)
    9. voorbijgaande, aan stress gebonden paranoïde ideeën of ernstige dissociatieve
      verschijnselen. Het gevoel hebben achtervolgd te worden, of dat iemand je
      kwaad wil doen, afwezig zijn, je hoofd er niet goed bij kunnen houden, opeens
      op je bestemming aangekomen zijn, zonder te herinneren wat er in de tussentijd
      is gebeurd (automatische piloot), het gevoel buiten de realiteit te staan, alsof je
      naar een film kijkt, het gevoel alsof je buiten je lichaam staat en naar jezelf kijkt,
      je eigen lichaam als raar ervaren, of de bekende buitenwereld opeens als totaal
      onbekend en vreemd ervaren.      "
      Bron: DSM IV TR

Maarja dit is natuurlijk alleen maar een lijstje symptomen, wat wil dit in de praktijk zeggen...

Als je naar de symptomen kijkt zijn het allemaal problemen met het regelen van de emoties.
Ze zijn vaak heftig en neigen naar de extremen toe, in alles wat er gebeurt. Iets is fantastisch
of vreselijk, of dat nou een mens is of een voorwerp. Als je iets leuks ziet, dan moet je dat
ook meteen kopen natuurlijk, je kunt het niet even laten liggen. En waarom iets uitstellen tot
morgen, als het ook vandaag kan?

Borderliners zoeken vaak naar prikkels, terwijl het juist een teveel aan prikkels is die vaak
problemen veroorzaakt bij deze mensen. Door het opzoeken van prikkelende dingen
verkennen de Borderliners hun grenzen, kijken ze hoever ze kunnen gaan, bij zichzelf en ook
bij anderen. Dit kan door veel mensen als ‘afwijkend’ of ‘raar’ gedrag worden gezien en
veel mensen vinden het prikkels zoeken een erg negatieve eigenschap.

Borderliners hebben vaak veel moeite met relaties. Dit komt door het alles of niets probleem,
wat hierboven ook al genoemd is. Als iemand aardig is en vriendelijk overkomt, is het gelijk
een geweldig iemand, als je in conflict komt met diegene, is het een vreselijk iemand, met
wie je echt geen contact meer wil hebben. Om je later te bedenken dat die persoon toch
wel heel veel voor je gedaan heeft en dus die persoon toch wel weer geweldig te vinden en
erbij terug te willen.

Ook hebben veel Borderliners een vorm van bindings- en/of verlatingsangst. Ze zijn angstig
om mensen te vertrouwen en tegelijk bang om ze te verliezen. Vaak is er een patroon te zien
van het uittesten van vriendschappen, door middel van een beetje prikken en porren tot
dreigingen met zelfmoord aan toe, om te kijken of die persoon echt wel bij je blijft en je niet
in de steek laat. Ook dit wordt door veel omstanders gezien als een erg negatieve eigenschap,
soms zelfs als aandacht trekken. Dit is echter voor de Borderliner geen aandacht trekken,
maar noodzakelijke bevestiging krijgen. Het komt puur voort uit onzekerheid en angst.

Daarnaast zijn er de stemmingswisselingen. Ze kunnen binnen het uur omslaan, soms zelfs
meerdere keren per uur. Het is voor iemand zonder Borderline bijna niet voor te stellen dat
je echt het ene moment huppelend van blijdschap de kamer door kan gaan, om even later
niets meer in het leven te zien en alleen maar dood te willen. En toch gebeurt dat. Bedenk wel
dat dit voor een omstander misschien lastig is, omdat je niet weet waar je aan toe bent, maar
voor de Borderliner is het nog veel moeilijker, die moet er doorheen gaan.

Een van de zeer moeilijke symptomen van Borderline, is dat sommige patiënten gaan
automutileren (zelfverwonding of -pijniging), en zelfmoord gedachtes krijgen en soms zelfs
pogingen doen (die helaas, bij ongeveer 10% van alle Borderliners, ook lukken). Het
automutileren wordt door veel mensen als iets heel engs gezien, of juist iets heel stoms.
Mensen keuren het af en degenen die het doen worden uitgebreid bekeken, maar geen
vraag wordt gesteld, want ‘diegene is ‘gek’ want die beschadigt zichzelf’.

Probeer te bedenken dat het automutileren voor veel mensen die het doen een laatste
redmiddel is. Ze weten geen raad met hun emoties, ze hebben zo vreselijk veel pijn van
binnen, van alle emoties en daar bovenop komt geestelijke chaos, omdat je er niet meer
mee om kan gaan. Als laatste hoop is er dan die schaar, dat mesje, die peuk. En dan
hebben ze lichamelijke pijn en gaat de geestelijke pijn eindelijk even weg, eindelijk kan je
weer rustig normaal denken, eindelijk zijn al die heftige emoties gedempt. Het is geen
goede manier om met emoties om te gaan, maar voor veel mensen is het op dat moment
de enige manier. Probeer je dat in te denken als iemand zichzelf beschadigt heeft en ga
het niet afkeuren. Degene die zichzelf beschadigt heeft steun nodig, hulp nodig, liefde nodig.
Afkeuring krijgen ze vaak genoeg, van de wereld en van zichzelf.

Bedenk dat dit nog niet eens alle klachten zijn van mensen met Borderline. Er zijn nog veel
meer voorbeelden, veel meer nuances te geven, dit is enkel een kleine greep, voornamelijk
uit mijn eigen ervaringen en enkele ervaringen die ik van lotgenoten, of op
informatiebijeenkomsten heb gehoord.